Ég er ekki frá því að á þeim 26 árum sem ég hef lifað hafi sjaldan verið jafn miklir rósturtímar í íslenskum stjórnmálum og nú. Ég er eiginlega orðlaus yfir mótmælum á mótmælum ofan, stjórnarskiptum, fjármálakreppunni og atvinnuleysinu sem herjar nú á litla Ísland.
Í hringiðunni mega menn ekki missa sig í stjórnleysinu, eins og ég kýs að kalla það, og verða að hugsa um hvert sé markmiðið. Jú markmiðið er að snúa mótvind í meðvind og þá þarf að setjast niður og átta sig á með hvaða hætti það skal gert. Ég verð að segja að ég er orðin hundleið á öllum sjónvarpsumræðunum, Silfri Egils, Kastljósi, Íslandi í dag, Íslandi í gær, þjóðarsálinni, álitsgjöfunum, bakþönkunum og þess háttar, sem gera ekkert nema tala um að þetta og hitt verði að gera og ástandið sé svo slæmt og bla. OG HVAÐ? Er ekki hægt að taka bara ákvarðanir eftir rúmlega 4 mánaða tíma, hvað er búið að vera í gangi, fundur eftir fund eftir fund og hvað.......er þetta umræðulýðræði ekki komið út í öfga?
Að minnsta kosti er ég fegin að loksins loksins séu breytingar í valdasstofnunum samfélagsins. Valdastofnunum sem menn báru ábyrgð á og geta því miður ekki setið sem fastast án þess að sjá að sér þegar stærsta efnahagskreppa í sögu landsins reið yfir.
A.m.k. er ég með nokkrar hugmyndir um breytingar á stjórnskipun landsins og virðist vera að næstkomandi ríkisstjórn hafi hug á einhverjum slíkum breytingum.
1. Breytingar á stjórnskipan landsins - í fyrsta lagi að fækka þingmönnum í t.d. 33, einfalda stjórnarskrárbreytingu þarf til, í öðru lagi að fækka ráðuneytum sem er einungis ákvörðun ríkisstjórnar og sýnist mér að þetta verði raunin, í þriðja lagi að ráðherrar sitji ekki á þingi og þá taki varaþingmenn við þingsætum ráðherra- óþarfi er að samþætta löggjafar- og framkvæmdarvald meira en raun ber vitni - auk þess eru þetta 100% störf í sitt hvoru lagi - í fjórða lagi að breyta landinu í eitt kjördæmi - menn eiga ekki að kjósa út frá því hvernig þeir muni beyta sér fyrir sveitarfélaginu (ergo heldur kosningar í sveitastjórnum) heldur landinu í heild sinni og jafnræði á að ríkja milli kjósenda á landinu. Í fimmta lagi, þarf að virkja ráðherraábyrgðarlögin og færa þau í takt við nýja tíma þannig að ef ákveðin skilyrði séu uppfyllt geti minnihluti þingsins fari fram á að ráðherrar víki sæti ef um embættisfærslur er að ræða. Í sjötta lagi - gæti það komið til skoðunar að forsætisráðherra sé kosin sérstakri kosningu - en það má skoða þann möguleika.
2. Virkja þarf aðskilnað löggjafar- og framkvæmdarvalds - veita Alþingi nægjan mannafla til að sinna þeirri löggjafarvinnu sem samkvæmt stjórnarskránni á að vera í höndum þess. Sérstaklega þarf sérfræðinga á sviði evrópuréttar. Ennfremur er nauðsynlegt að skoða löggjöf varðandi mannaráðningar í helstu embætti landsins þ.e. að hæfnisálit nefnda verði bindandi eða þess háttar a.m.k. svo að lýðræðiskröfum við embættisveitingar verði mætt og farið sé eftir þeim mælikvörðum við mat á hæfni starfsmanna sem lögð hafa verið til grundvallar innan stjórnsýslunnar undanfarin ár. Svo má vitaskuld gera upplýsingarétt Alþingismanna virkari gagnvart þeim félögum sem ríkið á í meirihluta, í stað þess að framkvæmdarvaldið sitji eitt á slíkum upplýsingum - þær yrðu þá meðhöndlaðar sem trúnaðarupplýsingar - en a.m.k. það eitt gerir að verkum að alþingismenn geta sinnt eftirlitshlutverki því sem þingið á að hafa.
3. Löggjöf á sviði fjármunaréttar - þarf að leggjast yfir og átta sig á að evrópuréttarlöggjöfin er rammi sem hægt er að móta samkvæmt þörfum okkar.
4. Utanríkisþjónusta Íslands - leggja niður utanríkisþjónustu víðsvegar, skoða þarf samstarfssamninga við Norðurlöndin og virkja samstarf þar á milli, draga niður úr kostnaði á þeim vettvangi og minnka umsvifin tímabundið. Mikilvægt er þó að halda henni gangandi fyrir landkynningu og lobbyisma - en þar gegnir hún mikilvægu hlutverki.
5. Breytingar á eftirlaunafrumvarpinu - menn eiga einfaldlega að segja af sér tvöföldum launum og síðan skal þessu alfarið breytt.
Þetta er einungis nokkrar hugmyndir sem má vinna upp úr. Ég get ekki sagt að ég hafi hugmynd um hvernig eigi að skapa ný atvinnutækifæri eða halda hagvextinum gangandi, sennilega er hægt að fá tvo-þrjá framúrskarandi hagfræðinga til að vinna þá hugmyndavinnu - ef það er hlustað á þá á annað borð og menn eru ekki of uppteknir að skara eld að sinni eigin köku. Það vantar bara að taka ákvarðanir, og það er hægt að skera niður á þann hátt, að það komi sem minnst niður á hinum almenna borgara.